Vorige maand was ik in Zuid-Afrika. Vlakbij Durban en omgeving. Dit keer om bij te tanken en te genieten van en met mijn dierbaren daar. In een land als Zuid-Afrika kun je niet alleen genieten zonder ook uitdagingen tegen te komen. In 1990 werd de apartheid formeel opgeheven en in 1994 werden de eerste algemene, voor alle rassen toegankelijke verkiezingen gehouden. Alhoewel in Zuid-Afrika apartheid officieel ten einde is gekomen bestaat er nog steeds een vorm van onderdrukking; zowel bij blank, gekleurd als zwart. Voor mij persoonlijk bestaat er geen verschil en is iedereen gelijk. Ik vind het al lastig om bv zwart of blank te zeggen, want dat voelt als iemand in hokjes plaatsen. In 1977 was ik ook in Zuid-Afrika. Dit was nog tijdens de apartheid en het maakte mij angstig. Het voelde totaal niet goed al die bordjes met wat wel/niet mocht, en ‘niet’ vooral voor de zwarte bevolking. Wij zijn 1, no matter the culture, colour or background! Waarom dan al die bordjes? Iets wat mij o.a. nog altijd verbaasd in ZA, is hoe een en ander er aan toegaat bij bijvoorbeeld de overheidsinstanties. Met name bij Home Affairs. Mijn Zulu-vriendin wachtte al 8 maanden op haar paspoort, waarvan telkens werd gezegd dat deze ‘under investigation’ stond. Het was de bedoeling dat ze naar Nederland zou komen. Aangezien het allemaal lang duurde en ik er ook tussenuit wilde, ging ik dus naar ZA. Eén van onze uitdagingen was dus om haar paspoort te regelen. Ik wist al uit ervaring dat dit veel overredingskracht en energie zou vergen….
mijn vriendin zou eerst het woord doen. Stel je een groot oud gebouw voor, waar tientallen, vooral Zulu’s binnen op stoelen wachten tot ze aan de beurt zijn. Buiten staan ook de gehele dag lange lange rijen mensen. De meeste mensen gaan geduldig aansluiten in de lange rijen en wachten vaak urenlang, soms halve dag, tot ze aan de beurt zijn. Dan wacht je tot je keihard en meestal boos ‘next’ van iemand achter de balie hoort. Je wordt niet aangekeken en vrij snel weer afgepoeierd. De meeste mensen doen hun werk niet met plezier, werd mij verteld toen ik het aan ze vroeg. ‘Its a job’ werd gezegd. En dit is dan hoe de zwarte bevolking omgaat met hun ‘eigen’ mensen, maar ook de enkele blanken die daar komen. Mijn vriendin vroeg waar ze moest zijn voor paspoort ipv dat we meteen aansloten in de lange rijen. Dit is al een happening op zich, aangezien er van je wordt verwacht gewoon (buiten) aan te sluiten, ondanks dat er specifieke rijen zijn voor de diverse aanvragen. Gelukkig hadden we nu maar 5 mensen voor ons, dat scheelt weer uren, dacht ik. Ook hier wachtte we lang, geen idee waarom en uiteindelijk ging ik naar een man om meer info te vragen. Met veel moeite kreeg ik hem zover om in het systeem te kijken wat nu het probleem was met haar paspoort. Hij pufte en zuchtte en zei dat we opnieuw een aanvraag moesten indienen, zonder een reden te geven. Hij wist deze nl. niet. Dit alles en plein publique. Toen kwam mijn innerlijke kracht in opstand en vertelde de man graag in een apart kantoortje e.e.a. te willen bespreken. Hij bleef erbij dat we opnieuw een aanvraag moesten indienen, maar ik zei dat we niet weg zouden gaan voor wij een antwoord hadden over het waarom. Uiteindelijk begreep de man dat ik het meende en dat er actie werd verwacht. Er kwam ook een andere man bij die het geloof ik allemaal wel interessant vond. Zo werd ter plekke Pretoria gebeld en kwamen we erachter dat mijn vriendin 2 ID nummers had (te vergelijken met onze BSN nummers) en ze wist nergens van. De spanning liep hoog op bij mijn vriendin. Hoe kon dit? We moesten dus 1 ID nummer laten annuleren. Dit zou weer 3 – 6 maanden tijd kosten en dan weer de aanvraag van een paspoort; bij elkaar zo’n klein jaar wachten. Ook dit accepteerde ik niet, aangezien mijn vriendin al 8 maanden wachtte en nergens van wist. Het is immers een fout bij hun. Mijn dringende verzoek was alles dezelfde dag te regelen. Ik vroeg de man naar zijn hart te luisteren…Hij begon behoorlijk te zweten, maar gelukkig….Eén onjuiste ID nummer werd ter plekke geannuleerd en nu zou mijn vriendin haar paspoort binnen 10 dagen krijgen! De man deed zijn persoonlijke belofte. Wow, onze dankbaarheid was groot. Zo kan het dus ook. Ik nam een foto van mijn blije vriendin en zij kreeg meteen de reactie van een wachtende; ‘Your madam is taking a picture of you’. Madam??? Ze is mijn hartsvriendin!

Zo werden ik en mijn Zulu-vrienden ook overal aangekeken. In de supermarkt, op het strand, restaurants, waar dan ook. We hadden meestal veel lol en vaak in diep gesprek. De vraagtekens in de ogen van omstanders….soms vroegen ze naar ons verhaal. Ik besteedde er geen aandacht aan, voor mij is het gewoon.

Weer terug in Holland kreeg ik het verlossende antwoord van mijn vriendin. Ze had haar paspoort ontvangen, binnen 10 dagen! Ik stuurde meteen een bedank-mail naar deze persoon bij Home Affairs.

Dit overkomt dus vele mensen, vooral nog de zwarte bevolking; afgepoeierd worden, opnieuw lang wachten, opnieuw betalen, zonder dat dit hoeft. In ons geval; hadden wij het paspoort opnieuw aangevraagd, zou het ons niet alleen weer geld hebben gekost, maar zouden we ook weer een ‘nee’ te horen hebben gekregen. Dit, omdat niemand het wilde uitzoeken. Een confrontatie was dus nodig, het opkomen voor jezelf en geen ‘nee’ accepteren! Hoe kun je zelfs je eigen volk zo behandelen? Ik vroeg het een Zulu-vriend, die ook was meegekomen. Hij vertelde dat de zwarte mensen nog steeds gewend waren bevelen op te volgen als gevolg van de apartheid, ook al was deze afgeschaft. Het zit nog in ons systeem zei hij en vooral bij de oudere generatie. Dus het vaak onbeschofte gedrag van medewerkers bij Home Affairs roept bij hun weer nederig gedrag op en ze volgen dan automatisch de bevelen. Ook als het hun ‘eigen’ volk betreft. Dit heeft tijd nodig zei hij, maar volgens hem gaat het al beter met de jongere generatie, de kinderen/jong volwassenen die de apartheid niet hebben meegemaakt. Zij komen al meer op voor zichzelf. Laten we het hopen..

Mijn vrienden en ik, in vrede

Mijn vrienden en ik, in vrede